İlişki danışmanlığı, evli olmayan çiftlerin ve sevgili ilişkisinde zorlanan kişilerin ilişkilerine daha açık bir gözle bakmasına yardım eder. Bir ilişkinin ciddiyeti nikâhla ölçülmez; birlikte yaşayan, uzun süredir beraber olan ya da yeni başlayan bir ilişki de emek ve özen ister.
Bu sayfada ilişkilerde sık görülen sorunları, duygusal bağımlılığı, ilişkide sınır koymanın neden zor olabildiğini ve görüşmelerde nasıl çalıştığımı anlatıyorum. Görüşmelere çift olarak gelebileceğiniz gibi, ilişkinizi tek başınıza da konuşabilirsiniz.
İlişki danışmanlığı kimler için uygundur?
İlişki danışmanlığı yalnız ayrılığın eşiğindeki çiftler için değildir. İlişkisinde bir şeylerin değişmesini isteyen, ama nereden başlayacağını bilmeyen herkes bu desteği alabilir. Şu durumlarda sık başvurulur:
- Aynı konular üzerinden tekrar tekrar tartışıyorsanız.
- Birlikte yaşamaya, nişanlanmaya ya da ayrılmaya karar veremiyorsanız.
- Kıskançlık ve güvensizlik ilişkiyi yoruyorsa.
- Uzak mesafe ilişkisi ya da farklı yaşam planları zorluyorsa.
- Ayrılıp barışma döngüsü uzun süredir devam ediyorsa.
- İlişkide kendinizi kaybettiğinizi hissediyorsanız.
Duygusal bağımlılık nedir?
Duygusal bağımlılık, kişinin kendini iyi hissetmesinin büyük ölçüde partnerinin ilgisine ve onayına bağlı hâle gelmesidir. Partnerden kısa bir süre haber alamamak bile yoğun kaygıya yol açabilir. Kişi, ilişkiyi kaybetmemek için kendi isteklerinden ve sınırlarından vazgeçmeye başlar.
Bu durum bir zayıflık değildir. Çoğu zaman kişinin geçmişte öğrendiği bağlanma biçimleriyle, terk edilme korkusuyla ya da kendine değer verme güçlüğüyle ilişkilidir. Bunu fark etmek, daha dengeli ilişkiler kurmanın ilk adımıdır.
Duygusal bağımlılığın işaretleri
Aşağıdaki işaretlerin birkaçı uzun süredir varsa, bunu bir uzmanla konuşmak iyi olabilir:
- Partnerin mesajını beklerken başka hiçbir şeye odaklanamamak.
- Kırıldığınız hâlde ayrılık düşüncesine dayanamamak.
- Arkadaşları ve kendi uğraşlarınızı giderek bırakmak.
- Partnerin ruh hâline göre kendi gününüzü düzenlemek.
İlişkide sınırlar neden önemlidir?
Sınırlar, bir ilişkide neyin sizin için uygun olup neyin olmadığını gösteren görünmez çizgilerdir. Telefonun kontrol edilmesi, arkadaşlıklara karışılması ya da kişisel zamanın hiç tanınmaması bu çizgilerin aşıldığı örneklerdir. Sağlıklı sınırlar uzaklık yaratmaz, aksine iki tarafın da kendini güvende hissetmesini sağlar.
Sınır koymak, özellikle çatışmadan kaçınan ya da sevilmemekten korkan kişiler için zor olabilir. Görüşmelerde sınırlarınızı fark etmek ve bunları partnerinize kırıcı olmadan söylemek üzerinde çalışıyoruz. Bu becerinin iş ve arkadaşlık ilişkilerine yansıyan tarafı için iletişim sorunları sayfasına bakabilirsiniz.
İlişkilerde sorunlar neden tekrar eder?
Birçok kişi farklı partnerlerle benzer sorunları yaşadığını fark eder. Bu, çoğu zaman çocuklukta ve önceki ilişkilerde öğrenilen kalıpların yeni ilişkilere taşınmasıyla ilgilidir. Şema terapi, bu kalıpları tanımak ve neden tekrarlandığını anlamak için yararlandığım yaklaşımlardan biridir.
Kalıplar fark edildiğinde, otomatik tepkiler yerine bilinçli seçimler yapmak kolaylaşır. Bu, kişinin hem mevcut ilişkisinde hem de ileride kuracağı ilişkilerde daha dengeli bir yer bulmasına yardım eder.
İlişki danışmanlığında nasıl çalışıyoruz?
Çift olarak geldiğinizde ilk görüşmelerde ilişkinizin hikâyesini ve takıldığınız döngüyü birlikte anlamaya çalışıyorum. Ortak görüşmelerde tarafsız kalıyorum ve ikinizin de duyulmasını önemsiyorum. Gerektiğinde her biriniz için bireysel görüşmeler de planlıyoruz.
Tek başınıza geldiğinizde ilişkiyi kendi tarafınızdan ele alıyoruz: ne hissettiğinizi, ne istediğinizi ve hangi kalıpların sizi zorladığını konuşuyoruz. Klinik değerlendirmeye göre şema terapi ve bilişsel davranışçı terapiden yararlanıyorum. Evliliğe hazırlanan çiftler için evlilik öncesi danışmanlık, genel çerçeve için çift ve aile terapisi sayfalarına bakabilirsiniz.
Gündelik hayatta ilişkinize iyi gelebilecekler
Görüşmelerin yanında, ilişkide küçük ama düzenli adımlar da fark yaratabilir. Bunlar herkes için aynı sonucu vermez, yine de denemeye değer:
- Sorun konuşmalarını mesajlaşma yerine yüz yüze yapmak.
- İhtiyacınızı suçlama yerine istek olarak söylemek.
- Kendi arkadaşlıklarınıza ve uğraşlarınıza zaman ayırmaya devam etmek.
- Tartışmanın ardından onarım için küçük bir adım atmak.
- Partnerinizin iyi yaptığı şeyleri fark edip söylemek.
Yazan ve inceleyen
Üsküdar Üniversitesi Klinik Psikoloji yüksek lisans mezunu. 2016'dan bu yana yetişkin, ergen, çift ve ailelerle çalışıyor; BDT, Şema Terapi ve EMDR eğitimli. Türk Psikologlar Derneği ve EMDR Derneği üyesi.