İçeriğe geç
Sinan Kavas Uzman Klinik Psikolog
Sinan Kavas ofisindeki turuncu koltukta kitap okuyor

Çalışma alanı

Ergen Psikoterapisi

Ergenlik döneminin duygusal, sosyal ve davranışsal güçlüklerinde gençle ve ebeveynlerle nasıl çalıştığımı anlatıyorum.

  • Kaygı ve stres
  • Özgüven ve kimlik
  • Öfke kontrolü
  • Okul güçlükleri
  • Akran ilişkileri
  • Aile ilişkileri

Ergen psikoterapisi, ergenlik döneminde ortaya çıkan duygusal, sosyal ve davranışsal güçlüklerde gençle birebir yürütülen bir çalışmadır. Bu dönemde beden, duygular, arkadaşlıklar ve aileyle ilişki aynı anda değişir. Bazı gençler bu değişimden kolayca geçer; bazıları ise bir süre desteğe ihtiyaç duyar.

Ergenlerle çalışırken bu dönemin gelişimsel özelliklerini ve gencin kendine özgü ihtiyaçlarını birlikte gözetiyorum. Terapinin merkezinde genç vardır, ama ebeveynler de sürecin önemli bir parçasıdır. Bu sayfada hem gencin hem ailenin nasıl yer aldığını ve gizliliği nasıl dengelediğimizi anlatıyorum.

Ergen psikoterapisi nedir?

Ergen psikoterapisi, gencin kendini rahatça ifade edebileceği, yargılanmadan dinlendiği bir alanda yaşadıklarını konuşmasına ve yeni baş etme yolları geliştirmesine dayanır. Yetişkin terapisine benzer, ama dil, tempo ve yöntemler gencin yaşına ve dünyasına göre ayarlanır.

Bu yaşta pek çok genç, duygularını sözle anlatmakta zorlanır ya da terapiye ailesinin isteğiyle gelir. Bu yüzden ilk iş, gencin bu görüşmeleri kendine ait bir alan olarak görmesini sağlamaktır. Güven oluşmadan derin konulara girmek çoğu zaman işe yaramaz.

Ergen terapisinin hedefi gencin “uslu” olması değil, kendini daha iyi tanıması ve duygularını daha sağlıklı yollarla ifade edebilmesidir. Bu da çoğu zaman evdeki ilişkilere olumlu yansır.

Ergenlik döneminde neler zorlayabilir?

Ergenlerle en sık kaygı ve stres, özgüven ve kimlik gelişimi, duyguları düzenlemekte zorlanma ve öfke kontrolü üzerine çalışıyorum. Aile ve arkadaş ilişkileri, okul yaşamına dair güçlükler, akranlarla uyum ve davranışsal sorunlar da sık konuştuğumuz başlıklardır.

Örneğin sınav dönemlerinde yoğunlaşan gerginlik için sınav kaygısıyla başa çıkma sayfasına, okulda dışlanma ya da alay konusu olma durumları için akran zorbalığı sayfasına bakabilirsiniz. Bu sayfalar bir tanı koymaz; neyle karşı karşıya olduğunuzu anlamanıza yardımcı olur.

Ebeveynler ne zaman destek almayı düşünmeli?

Ergenlikte iniş çıkışlar olağandır; her kapı çarpması bir sorun işareti değildir. Ancak aşağıdaki durumlar birkaç haftadır sürüyor ve gencin hayatını etkiliyorsa bir uzmanla konuşmak iyi olur.

  • Arkadaşlarından ve sevdiği etkinliklerden belirgin biçimde uzaklaşması
  • Uyku, yemek ya da okul düzeninin bozulması
  • Sık ve şiddetli öfke patlamaları
  • Sürekli kaygı, mutsuzluk ya da değersizlik ifadeleri
  • Okula gitmek istememe ya da derslerde ani bir düşüş
  • Kendine zarar verme belirtileri ya da bu yönde sözler

Kendine zarar verme riski varsa

Çocuğunuz kendine zarar verme ya da ölüm hakkında konuşuyorsa bunu ciddiye alın ve onu yalnız bırakmayın. Acil bir durumda 112'yi arayın ya da en yakın acil servise başvurun.

Ergen psikoterapisinde nasıl çalışıyorum?

Süreç genellikle bir tanışma görüşmesiyle başlar. Bu görüşmede ebeveynlerden gencin gelişim öyküsünü ve evde gözlenenleri dinliyor, ardından gençle ayrıca görüşüyorum. Böylece hem ailenin kaygısını hem gencin kendi bakışını öğrenmiş oluyorum.

Sonraki seanslar çoğunlukla gençle birebir yapılır. Klinik değerlendirmeye göre Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT), Şema Terapi ve EMDR'den yararlanıyorum. Gencin düşüncelerini, duygularını ve davranışlarını fark etmesine, zor anlarda kullanabileceği yollar bulmasına odaklanıyoruz.

Seanslar 45 dakika sürer; sıklığını gencin ihtiyacına göre birlikte belirliyoruz. Gerekli gördüğümde ilaç tedavisine ihtiyaç olup olmadığını değerlendirmesi için bir çocuk ve ergen psikiyatri hekimine yönlendirme öneriyorum.

Ebeveynlerle çalışmak

Ergen terapisi yalnız gençle sınırlı kalmaz. Aralıklarla ebeveynlerle de görüşüyor; evde neler olduğunu dinliyor, iletişimi kolaylaştıracak öneriler üzerine konuşuyoruz. Kimi zaman ailenin bütün olarak görüşmeye katılması gerekir; bu durumda ergen ve aile danışmanlığı çerçevesinde birlikte çalışıyoruz.

Ebeveyn görüşmelerinin amacı kimin haklı olduğunu bulmak değildir. Amaç, gencin ihtiyaçlarını daha iyi anlamak, kurallar ve sınırlar konusunda ortak bir dil kurmak ve evdeki gerginliği azaltmaktır.

Ebeveynler çoğu zaman suçluluk duygusuyla gelir: “Nerede yanlış yaptık?” Bu soruyu anlıyorum, ama terapide suçlu aramıyoruz. Ergenlik herkes için yeni bir dönemdir ve ebeveynlik de bu dönemde yeniden öğrenilir. Ailenin kendi yorgunluğunu ve kaygısını konuşabilmesi de gence dolaylı olarak iyi gelir.

Anne ve babanın ayrı yaşadığı ailelerde iki ebeveynin de sürece dahil olması, mümkün olduğunda, gencin iki ev arasında benzer mesajlar almasını sağlar. Bunu her ailenin koşullarına göre birlikte planlıyoruz.

Gizlilik dengesi: Ebeveynlere ne anlatılır?

Gencin terapide rahat konuşabilmesi için gizlilik şarttır. Bu yüzden seanslarda konuşulanların ayrıntısını ebeveynlerle paylaşmıyorum. Ailelere genel gidişat ve evde neler yapılabileceği hakkında bilgi veriyorum; gencin anlattıklarını ise onun izni olmadan aktarmıyorum.

Bu kuralın tek istisnası güvenliktir. Gencin kendisinin ya da başkasının hayatı ciddi bir tehlike altındaysa bunu ebeveynlerle paylaşmak zorundayım. Bu sınırı ilk görüşmede hem gence hem aileye açıkça anlatıyorum; mümkün olduğunda paylaşmadan önce gençle konuşuyorum.

Ebeveynler için öneriler

  • Konuşmayı sorguya çevirmeden, yargılamadan dinlemeye çalışın.
  • Gencin özel alanına saygı gösterin, ama ilginizi de belli edin.
  • Kuralları birlikte, açık ve tutarlı biçimde belirleyin.
  • Terapide neler konuşulduğunu sormak yerine nasıl hissettiğini sorun.
  • Kendi stresinizi ve ihtiyaçlarınızı da ihmal etmeyin.
Uzman Klinik Psikolog Sinan Kavas

Bu alanda çalışan uzman

Uzm. Klinik Psk. Sinan Kavas

Üsküdar Üniversitesi Klinik Psikoloji yüksek lisans mezunu. 2016'dan bu yana yetişkin, ergen, çift ve ailelerle çalışıyor; BDT, Şema Terapi ve EMDR eğitimli. Türk Psikologlar Derneği ve EMDR Derneği üyesi.

Ergen Psikoterapisi

Bu alanda çalıştığım konular

Her konunun ayrıntılı sayfasında belirtileri, nedenleri ve terapide nasıl çalıştığımızı bulabilirsiniz.

Akran Zorbalığı

Fiziksel, sözel, dışlayıcı ve dijital akran zorbalığı: fark edilmesi gereken işaretler, aileye öneriler ve psikolojik destek.

Alt Islatma

Gece alt ıslatma çocukluk ve ergenlikte görülebilir. Önce hekim değerlendirmesi, sonra sabırlı bir aile tutumu ve psikolojik destek.

Boşanma Sürecinde Çocuk ve Ergen

Boşanmayı çocuğa ve ergene nasıl anlatırsınız? Hazırlık, sadakat çatışması ve yeni düzene uyum için ebeveynlere öneriler.

Ekran ve İnternet Bağımlılığı

Telefon, tablet, bilgisayar ve oyun kullanımı ne zaman sorun olur? Aileler için yasak yerine birlikte kural koymaya dayalı bir rehber.

Ergen ve Aile Danışmanlığı

Ergenle ebeveyn arasındaki gerginlik büyüdüğünde aileyle birlikte çalışmanın nasıl yardımcı olduğunu ve sürecin işleyişini anlatıyorum.

Ergenlik Dönemi Sorunları

Ergenlikte duygu, beden ve ilişkilerdeki değişimler; olağan olanla destek gerektiren arasındaki farkı anlamak için rehber.

Ergenlikte Depresyon

Ergende depresyon nasıl anlaşılır, aile nelere dikkat etmeli, terapi nasıl ilerler? Ebeveynler için ölçülü ve açık bir rehber.

Ergenlikte Mastürbasyon

Ergenlikte mastürbasyon olağan bir gelişim adımıdır. Ebeveynler için sakin konuşma, mahremiyet ve uzmana danışma ölçütleri.

Ergenlikte Sosyal Kaygı

Sınıfta konuşamayan, arkadaş ortamından kaçan ergen için sosyal kaygının işaretleri ve terapide adım adım nasıl çalışıldığı.

Ergenlikte Takıntılı Davranışlar

Sürekli el yıkama, kontrol etme ya da zihinden atılamayan düşünceler: ergende takıntının işaretleri ve terapide nasıl çalışıldığı.

Ergenlikte Uyku Sorunları

Geç yatma, uykuya dalamama, sabah kalkamama: ergenlikte uyku sorunlarının nedenleri, hekim değerlendirmesi ve evde atılacak adımlar.

Ergenlikte Yalan Söyleme

Çocuğunuz size yalan mı söylüyor? Ergenlikte yalanın nedenleri, ne zaman kaygı verici olduğu ve güveni yeniden kurma yolları.

Ergenlikte Yeme Sorunları

Aşırı diyet, öğün atlama, tıkınma: ergenlikte yeme sorunlarının erken işaretleri, hekim değerlendirmesi ve ailenin rolü.

Ergenlikte İnatçılık

Her şeye itiraz eden bir genç: ergenlikte inatçılığın nedenleri, olağan olanı ayırt etme ve evde işe yarayan tutumlar.

Okul ve Ders Sorunları

Notları düşen, ders çalışmak istemeyen ya da okuldan kaçan ergenin arkasındaki nedenler ve aileyle birlikte nasıl çalışıldığı.

Sınav Kaygısı

Sınavda zihni boşalan, uyuyamayan, karnı ağrıyan öğrenci için sınav kaygısının nedenleri ve terapide nasıl çalışıldığı.

SSS

Ergen Psikoterapisi hakkında sorular

Aklınızdaki soru burada yoksa çekinmeden yazabilirsiniz.

Bana ulaşın
Ergen terapiye gelmek istemiyorsa ne yapılabilir?

Bu çok sık karşılaşılan bir durumdur. Gence terapiyi bir ceza ya da “sorunlu olduğu” için değil, kendisi için ayrılmış bir alan olarak anlatmak işe yarayabilir. İlk görüşmede gencin kaygılarını dinliyor, ona söz hakkı tanıyorum. Kimi zaman süreç önce ebeveyn görüşmeleriyle başlar ve genç daha sonra katılmaya karar verir.

Ergen terapisinde konuşulanlar ebeveynlerle paylaşılır mı?

Seanslarda konuşulanların ayrıntısı ebeveynlerle paylaşılmaz; gencin güvenle konuşabilmesi buna bağlıdır. Ailelere genel gidişat ve evde neler yapılabileceği hakkında bilgi verilir. Tek istisna güvenliktir: gencin ya da başkasının hayatı ciddi tehlikedeyse aile bilgilendirilir. Bu sınır ilk görüşmede hem gence hem ebeveynlere açıkça anlatılır.

Ergen psikoterapisi kaç yaşından itibaren yapılır?

Ergen psikoterapisi genellikle ergenliğin başladığı dönemden genç yetişkinliğe kadar olan yaşları kapsar. Yaştan çok gencin gelişim düzeyi ve ihtiyacı belirleyicidir. Çocuğunuzun durumunu ilk görüşmede birlikte değerlendirir, ergen terapisinin mi yoksa aileyle birlikte yürüyen bir çalışmanın mı daha uygun olduğuna karar veririz.

Ebeveynler de seanslara katılmalı mı?

Seansların çoğu gençle birebir yapılır, ama ebeveynler sürecin dışında kalmaz. Aralıklarla yapılan ebeveyn görüşmelerinde evdeki durumu konuşur, iletişimi kolaylaştıracak adımlar üzerinde çalışırız. Gerekirse ailenin birlikte katıldığı görüşmeler de planlanır. Ebeveynin katılımı, gencin terapide kazandıklarını eve taşımasını kolaylaştırır ve ailedeki herkesin aynı yöne bakmasına yardım eder.

Ergen terapisi online yapılabilir mi?

Evet, uygun durumlarda ergenlerle de online görüşme yapılabilir. Bunun için gencin evde kimsenin duymayacağı, rahat konuşabileceği bir oda bulunması önemlidir. Bazı gençler ekran karşısında daha rahat konuşur, bazıları yüz yüze görüşmeyi tercih eder. Hangisinin daha uygun olduğunu gençle ve ailesiyle birlikte konuşarak belirleriz.

Randevu ve iletişim

İlk adımı birlikte atalım

Randevu almak, sorularınızı sormak ya da görüşme seçenekleri hakkında bilgi almak için bana ulaşabilirsiniz. Görüşmeler yüz yüze ve online olarak yapılıyor. Mesajlarınıza mesai saatleri içinde en kısa sürede dönüyorum.