Erken boşalma, erkeğin boşalmayı istediğinden çok daha önce, çoğu zaman birleşmeden kısa süre sonra ya da hemen öncesinde yaşaması ve bunu kontrol edemediğini hissetmesidir. Tanımı bir saat ölçüsünden çok, kişinin ve partnerinin yaşadığı sıkıntıya dayanır. Ara sıra yaşanan erken boşalma olağandır; sorun, durumun sürekli hâle gelip cinselliği kaygıyla doldurmasıdır.
Erkekler bu konuyu çoğu zaman yalnız taşır, internette çözüm arar ve kendini başkalarıyla kıyaslar. Bu sayfada erken boşalmanın nedenlerini, hekimin rolünü ve cinsel terapi sürecinde neler yaptığımızı anlatıyorum.
Erken boşalma nedir?
Erken boşalma iki biçimde görülebilir. Bazı erkekler cinsel hayatlarının başından beri boşalmayı geciktirmekte zorlanır; buna yaşam boyu süren erken boşalma denir. Bazıları ise bir dönem sorun yaşamadıktan sonra, çoğu zaman stres, ilişki sorunları ya da bir sağlık değişikliğiyle birlikte bu durumla karşılaşır; buna sonradan başlayan erken boşalma denir.
Her iki durumda da asıl yük, kontrol kaybı duygusu ve ardından gelen utançtır. Cinsellik keyif almaktan çok “bu sefer de olacak mı?” sorusuyla geçmeye başlar. Bu duygu zamanla cinsellik dışındaki alanlara da yansıyabilir ve kişi kendini genel olarak yetersiz hissetmeye başlayabilir.
Erken boşalmanın işaretleri
Aşağıdaki durumlar uzun süredir yaşanıyorsa ve sizi ya da ilişkinizi zorluyorsa değerlendirmek iyi olur. Tek tek bakıldığında hiçbiri tanı anlamına gelmez:
- Boşalmanın çoğu zaman istemeden ve çok çabuk gerçekleşmesi
- Boşalmayı geciktirmek için yapılan girişimlerin işe yaramaması
- İlişki sırasında dikkatin keyiften çok kontrol etmeye kayması
- İlişki sonrasında yoğun mahcubiyet, öfke ya da suçluluk
- Cinsel yakınlıktan kaçınma ya da ilişkiyi kısa tutmaya çalışma
- Partnerle bu konuyu konuşmaktan kaçınma
Erken boşalma neden olur?
Erken boşalmada bedensel ve psikolojik etkenler genellikle birlikte rol oynar. Prostat iltihabı, tiroit sorunları, bazı nörolojik durumlar ve sertleşme güçlüğü erken boşalmaya eşlik edebilir ya da onu tetikleyebilir. Bu yüzden önce bir üroloji ya da androloji uzmanının değerlendirmesi gerekir.
Psikolojik tarafta kaygı merkezî bir yer tutar. Gençlikte aceleyle ve yakalanma korkusuyla yaşanan deneyimler, bedensel uyarılmayı fark edememe, performans baskısı ve ilişkideki gerginlikler boşalmayı hızlandırabilir. Bir kez yaşanan erken boşalmanın tekrarlanacağı korkusu ise kaygıyı artırarak sorunu sürdürür; bu döngü cinsel performans kaygısı ile yakından ilişkilidir.
Ne zaman destek almalı?
Erken boşalma birkaç aydır sürüyorsa, cinsellikten keyif almanızı engelliyorsa ya da ilişkinizde gerginliğe yol açıyorsa destek almanın zamanı gelmiş demektir. İlk adım hekim muayenesidir; ilaç tedavisine ihtiyaç olup olmadığını da hekim değerlendirir.
Tıbbi bir neden bulunmadığında ya da tıbbi tedaviyle birlikte psikolojik etkenler sürdüğünde cinsel terapi devreye girer. İki yaklaşım birbirinin rakibi değildir; çoğu zaman birbirini tamamlar. Hekimden aldığınız bilgileri görüşmelere getirmeniz, iki sürecin uyum içinde ilerlemesini kolaylaştırır.
Erken boşalma terapisinde nasıl çalışıyoruz?
İlk görüşmelerde sorunun ne zaman başladığını, hangi durumlarda arttığını, ilişkinizi ve cinsellikle ilgili inançlarınızı konuşuyoruz. Erken boşalmanın nasıl işlediğini anlamak, çoğu erkeğin kendine yönelttiği suçlamayı yumuşatır.
Bedeni tanıma ve kontrol alıştırmaları
Terapinin önemli bir kısmı, boşalmanın yaklaştığını önceden fark etmeyi ve uyarılmayı düzenlemeyi öğrenmeye dayanır. Önce tek başına, sonra uygun olduğunda partnerle yapılan adım adım alıştırmalar planlıyoruz. Bu alıştırmalar evde, sizin temponuzda uygulanır ve görüşmelerde birlikte değerlendirilir.
Kaygıyla çalışmak
Bilişsel davranışçı terapiden yararlanarak “yine olacak”, “beni bırakır” gibi düşünceleri ve ilişki sırasında kendini sürekli izleme alışkanlığını ele alıyoruz. Dikkat kontrolden keyfe döndükçe beden de daha rahat tepki verebilir. Görüşmelerin sıklığını birlikte belirliyoruz ve süreyi baştan kesin söylemiyorum.
Partnerler için öneriler
Erken boşalma çiftin ortak meselesidir. Partnerin anlayışlı tutumu kaygıyı belirgin biçimde azaltırken suçlayıcı ya da alaycı tepkiler döngüyü güçlendirir. Uygun olduğunda partneri de görüşmelere davet ediyorum. Partnerin de kendi duygularını ve beklentilerini dile getirebilmesi, sürecin iki taraf için de anlamlı olmasını sağlar.
- Cinselliği yalnız birleşme süresiyle değerlendirmemek
- Konuyu yatakta değil, sakin bir anda konuşmak
- Alıştırmalarda acele ettirmemek
- Kendi isteklerinizi de açıkça dile getirmek
Yazan ve inceleyen
Üsküdar Üniversitesi Klinik Psikoloji yüksek lisans mezunu. 2016'dan bu yana yetişkin, ergen, çift ve ailelerle çalışıyor; BDT, Şema Terapi ve EMDR eğitimli. Türk Psikologlar Derneği ve EMDR Derneği üyesi.